Nadat Johny Turbo een weekje [terecht] de honeurs mocht waarnemen op Radio Domino, is het deze week de beurt aan een bende jongere vertegenwoordigers van het Westvlaamse charmechanson : Preuteleute.

Preuteleute is een Oostends cabaretgezelschap dat pas in 2002 door Alain & ook Alain werd opgericht. Ze brengen geschifte stand-up comedy en aangebrande muziek. En dat laatste facet wordt deze week op Radio Domino geplugd, aan de hand van de 18 nummers uit de CD “Ostensche Pretensche” (naar hun gelijknamige debuut-tournee). Deze CD is nergens (meer) te krijgen, maar in het voorjaar van 2006 zou Preuteleute een “eerste échte CD” uitbrengen, met nieuwe nummers en nummers uit de nevenstaande playlist.
In tegenstelling tot het oeuvre van Johny Turbo vorige week, is hier niét alles in het Westvlaams gezongen, er zitten ook “poging-tot-A.N. gezongen” nummers tussen.

Aanraders uit het lijstje :

• In Dikke vette bezingen ze op – op de tonen van Good Shape-achtige beats – de schoonheid van het vrouwelijke geslacht
• Nieuwe Vibrator is een geniale (niét Westvlaamse) Beach Boys-cover over het celibaat. Of zo.
• Ook Vrouwmens is een cover, van Billy Joel’s “She’s Always A Woman”. Maar dan wel op een eigenzinnige wijze geïnterpreteerd.
• En de mannen hebben blijkbaar een voorliefde voor covers… “Golden Brown” van The Strangles was ongetwijfeld nooit zo bedoeld als wat Preuteleute er in In Me Bruunn van gemaakt hebben.
• “Als Kowlier over Izegem mag zingen, mogen wij over Ostende zingen,” moet Preuteleute gedacht hebben… Op de tonen van “Les Lacs Du Connemara”…
• Gistern Ek Me Vrouwmens is een nummer dat, euhm, rijmt. Inhoudelijk echter eerder ongerijmd.
• “Bluuf Me Je Fikken…” klint als The Beastie Boys ten tijde van “Fight For Your Right”. Agressief en debiel.
• Pakt Je Zak is een Phil Collins-cover. Melig tot en met. Allez ja, tot op een bepaald punt in het nummer…
• Ook Michael Jackson krijgt een eerbetoon naar zijn hoofd geslingerd in track 13. Op tonen van zijn eigen muziek, met een weinig flatterende inhoud… Het is me dan ook een raadsel waarom John Lennon er op het einde van dit nummer bijgesleept wordt.
• Rost Poept Goed is – zoals u vermoedelijk al doorhad – een eerbetoon aan de roodharige medemens. Ik denk ook dat het op de klanken van een bekend nummer is, maar ik kon het niet meteen toewijzen…
• Brugs (+ varianten, want dit nummer krijgt nogal wat andere beginletters in dit nummer) is een cover van Deep Purple’s “Hush”
• Schoone Dag is finaal gewoon een heel schoone versie van Lou Reed’s “Perfect Day”.

Kortom : heel veel covers, inhoudelijk niet altijd even fijngevoelig of “van niveau”, maar muzikaal vind ik het wel allemaal heel geestig gebracht. Al zullen Westvlaams-verstaanders er ongetwijfeld meer aan hebben dan de mensen die hun wenkbrauwen al fronsen bij het oeuvre van pakweg Willem Vermandere.

Johny Turbo zaliger is (nog steeds) een fenomeen in West-Vlaanderen, maar daarbuiten eigenlijk nagenoeg nauwelijks gekend. Turbo (zijn echte naam was Ivan Carlier) was een (vrij marginale) Vlaamse volksmuzikant die leefde van zijn liedjes, zijn sigaretten en zijn bier. Hij heeft zichzelf dan ook letterlijk doodgezopen en -gerookt.
Het was een soort van tragikomisch figuur, die het midden hield tussen Flip Kowlier en André Hazes. Hij trad meer dan geregeld op, in marginale volkscafés en ook op grotere studentenbals; toen ik nog in Leuven studeerde, maakte ik 2 optredens van Johny Turbo mee in onze fakbar (waarbij de achtergrondmuziek van zijn nummers op een cassetteke stond) en één keer zag ik hem triomferen op het Smartlappenfestival (vermoedelijk één van de enige keren in zijn muzikale carrière dat hij door een live-band begeleid werd). Waarna hij nog een pintje of 12 ging drinken. En een pakje of 2 Groene Michels ging paffen.

Ook slaagde hij erin om een aantal uitroepen/spreuken/whatever te lanceren, die op vandaag nog steeds gemeengoed zijn bij de Westvlaamse jeugd :

• Zei se, Zei se, Zei se……….Zjik maar in men mulle!
• Oenke, Oenke, Oenke…….. Mul-le-droenke!
• Tsjakke, tsjakke, tsjakke………..Skiet mor in me klakke!
• Jin, twjee, drie………..viere!
• Dutroux, Dutroux, Dutroux…………Smiet moa jenne kelder toe!

Anyway, het meest legendarisch album van Johny Turbo heette “Veske Zjever” en ik vond deze legendarisch plaat dan ook de i-de-a-le playlist om Radio Domino opnieuw voor geopend te verklaren (zie rechterkolom, inclusief drukknop). Een aantal van de topnummers uit deze setlist zijn :

• Slekke is een Westvlaamse hymne, zoals “De Vlieger” van Walter De Buck een regelrechte Oostvlaamse klassieker is en “De lichtjes van de Schelde” van Wannes Van De Velde onlosmakelijk met Antwerpen verbonden is.
• Eenzaam zonder jou was Turbo’s versie van en antwoord op Will Tura’s zeemzoete ballad uit de jaren ’60.
• Oude zak is, als ik mij niet vergis, een cover van een nummer van Serge Gainsbourg, een nummer waarin hij ook tekstueel heel dicht bij het origineel blijft.
• Een echte smartlap is dan weer het tedere Margrietje (inclusief accordeons en rustoord-sfeer), waaruit bleek dat het wrak Johny Turbo ook gevoelens en een warm hart had. Tekstueel een heel warm nummer.
• Vis in de Leie is een Greenpeace-song avant la lettre
• Met Maandag… bewees Johny Turbo ook de reggae aan te kunnen, en claimde hij meteen de titel van “Bob Marley van West-Vlaanderen”
• … (beluister ze vooral zélf)

Langs de ene kant, klinken de meeste deuntjes als slechtgezongen niemendalletjes, al waren het vaak ook pareltjes van maatschappijkritiek, zoals die geuit werden door “een gewone man uit de straat” : Vis in de Leie over milieuvervuiling, Margrietje over vrouwenmishandeling, Bangkok over sextoerisme en Beroepsslaapkamerdeur bezong kritiek op de vakbonden (actueler dan ooit dus !). Op het eerste gehoor dus misschien wel een “doorsnee slechte Vlaamse zanger”, maar eigenlijk was Johny Turbo eerder iets op de rand tussen een genie en een krankzinnige. Al zal het wel voornamelijk naar dat laatste geneigd hebben.

Wim Opbrouck is een ongelooflijk onvoorwaardelijke fan van Johnny Turbo en diens oeuvre, en voert dan ook geregeld nummers van Turbo op, tijdens zijn solo-optredens en tijdens zijn concerten met De Dolfijntjes.