De jaren zeventig waren een vettig tijdperk. Het startte als een decennium vol vrije liefde, festivals waar iedereen het met iedereen deed, monokini- en minirok-situaties, uitdagend gedrag, seksuele revolutie en de Dolle Mina’s als tegenbeweging.

Vrijwel gans Vlaanderen werkte er aan de één of andere lopende band (of in een bureau vlakbij een lopende band), er werd tijdens de werkuren volop gerookt en gedronken, enkel de happy few slaagden erin zich een baan naar de top te werken (vaak op compromitterende wijze) en hield er – aan die top – een extra job als machtswellusteling aan over. Het was toegelaten om elke mindere op publieke wijze uit te kafferen of elke dame in de buurt vast te grijpen.

In dit kader heeft Jos Ghysen zich blijkbaar ook een paar keer laten gelden. Is dit goed te spreken? Absoluut niet! Was het een teken des tijds dat toentertijd als alledaags en vrij gewoon werd beschouwd? Daar ben ik eigenlijk vrij zeker van…

Misschien was Ghysen indertijd een rasecht vetzakske, misschien was Ghysen in die tijd gewoon een vent die deed wat alle “enigszins machtige” venten in die tijd deden. Op vandaag vind ik Jos Ghysen vooral een enigszins zielig, weliswaar nog steeds vrij arrogant en met een hoge eigendunk, oud mannetje dat lijkt te wachten tot het moment waarop de navelstreng met deze aardbol wordt doorgeknipt.

Maar de grote ontboezemingen die er deze week gedaan werden over ‘s mans losse handjes vervullen me geenszins van verbazing in het kader van die roaring seventies. Ik vind het zelfs net een beetje flauw dat die feiten uit het tijdskader worden gerukt en op vandaag als “schandalige onthullingen” worden geportretteerd. Ja, moest zoiets vandaag de dag gebeuren dan verdient dat een publieke schandpaal. Mij stoort het echter een beetje dat de “hé wij hebben weer een primeur!”-media nog niet verder hebben gekeken dan deze neus die hen voorgeschoteld werd. Ik denk dat er voldoende materiaal uit dat tijdperk beschikbaar moet zijn om elke dag de gazet en den tv met smeuïge verhalen te vullen.

Sinds ik deze morgen het vreselijke nieuws van het busongeval in Zwitserland vernam, dwaalden mijn gedachten vandaag al meermaals terug af naar de Pukkelpop-weide van vorig jaar.

Weet je, van het onweer zelf weet ik niet zo veel meer (het was wel bijzonder heftig), maar ik herinner mij van de Pukkelpop-storm vooral de stilte nadat de wind gaan liggen was. De oorverdovende en onnatuurlijke stilte die heerste op een festivalweide, die heerste nadat “iets anders” net daarvoor heel veel lawaai had veroorzaakt en echt wel de aandacht van alle zintuigen eventjes had opgeëist.

Die stilte zal er ook geweest zijn voor de slachtoffers die het ongeval overleefden. Een onwezenlijkheid die je slechts zelden in je leven overkomt.
Een stilte waar die jongeren nog vaak aan zullen terugdenken. En dan mogen die zich vooral gelukkig prijzen dat het voor hen geen finale stilte was.

Sterkte aan al wie het nodig heeft.

Geachte meester Wijnant,

Ik las zopas, op de website van De Standaard, dat u de advocaat bent die “350 gedupeerde Pukkelpop-gangers 2011″ vertegenwoordigt en dat u daarom de organisator van dit festival, Chokri Mahassine, wenst te dagvaarden. Eigenlijk vind ik dit best wel stoer van u, het getuigt van lef, het oogt misschien wel bijzonder Amerikaans – en het rechtssysteem van de U.S.A. benijd ik geenszins – maar ik heb bijzonder veel respect dat u er op deze manier duidelijk voor uitkomt dat u rechtvaardigheid belangrijker vindt dan de publieke opinie of dan de al dan niet terecht opgeroepen sociale gevoelens die welig tieren. Ik hou van principiële mensen die hun nek durven uitsteken en probeer ook vaak zo door het leven te gaan. Al zal een mogelijke rechtszaak ongetwijfeld ook financieel heel interessant zijn voor u.

Wie ik echter heel wat minder stoer vind, zijn uw cliënten. Ik vind het eerlijk gezegd nogal makkelijk dat zij zich in alle anonimiteit verschuilen achter een advocaat om hun (hoeveel zijn het er, 150?) Euro’s terug te eisen. Ik had het van “veel meer ballen getuigen” gevonden indien één van hen zijn stem had vergeven, een opiniestuk in de meeste kranten had aangevraagd en/of zijn ongenoegen op publieke wijze was gaan spuwen in pakweg De Zevende Dag op TV. Wat niet is, kan nog komen natuurlijk.

Weet u, ik vind dat uw cliënten het recht hebben om hun centen terug te eisen. Daarvoor leven we in een rechtsstaat waarvoor ook mijn voorouders hebben gevochten. Ik heb trouwens genen van die voorouders geërfd, want ik vecht elke dag opnieuw bijzonder graag voor een staat zonder achterbaksheid.
Zoals uw cliënten het recht hebben om hun geld terug te eisen van de Pukkelpop-organisatie, zo vind ik ook dat iedereen het recht heeft om de identiteit van uw cliënten te kennen. Festivalorganisatoren mogen die weten, vind ik. Festivalorganisatoren mogen daar ook rekening mee houden indien ze tickets willen weigeren, vind ik. Ook hun vrienden mogen het voor mijn part weten, misschien zijn die het wel enorm met hen eens. Ik vind trouwens ook dat hun huidige en mogelijke toekomstige werkgevers mogen weten dat uw cliënten graag in alle anonimiteit een proces aanspannen als een overmachtssituatie zich voordoet. Ik vind zelfs dat hun vrienden en buren het moeten weten, zodat die hun kinderen in toom kunnen houden en zodat er niets sneuvelt tijdens een bezoek aan uw cliënten.

Daarom, meester Wijnant, zou ik graag hebben dat uw cliënten uit de anonimiteit zouden treden en zich bekend maken. Ik ben namelijk van plan om hun namen, indien ze doorgaan met deze zaak, op internet te laten publiceren. Niet met een beschuldigende vinger, gewoon puur informatief. Want we leven ook in een tijdperk waarin persvrijheid geldt. En vandaag voel ik mij een beetje aspirant-journalist.

Ik vermoed dat het uw plicht is als advocaat om uw cliënten hierover te informeren. Ze kunnen heel makkelijk uit de anonimiteit treden door onder dit artikel te reageren of mij een mailtje te sturen, ik bezorg u mijn mailadres. Dan maak ik hen ook heel graag bekend als “deze cliënt liet ook weten dat hij in dit proces betrokken is”. Dan kunnen ze zich écht bekendmaken.

De namen van de andere cliënten achterhalen zal achteraf mijns inziens niet zo moeilijk zijn. Ik vermoed dat die gewoon bij de griffie opgevraagd kunnen worden? En zelfs als dit niet het geval is: de collectieve intelligentie op internet is zo groot, dat het me niet zo moeilijk lijkt om aan een exhaustieve en volledige lijst te geraken.

Geachte meester Wijnant, ik ben geenszins gelieerd aan Pukkelpop en werk er geenszins aan mee. Ik ben wel al ruim 15 jaar klant van dit festival en ik vind dat ik het recht heb om mijn steentje bij te dragen om het voortbestaan van mijn favoriete festival te trachten ondersteunen. Net zoals uw cliënten het recht hebben om hun geld terug te eisen. Ik hoop dan ook dat u uw cliënten op de hoogte brengt van deze open brief.

Bedankt. En vooral: ik vind dat we allebei blij en fier mogen zijn dat we wonen in een land waar een vrijheid van meningsuiting geldt!

Met vriendelijke groeten,

Dominiek

P.S. Ik verstuur u deze brief ook via het contactformulier op uw website.

Ik denk dat het een hype is die een jaar of 4 geleden ontstond. Plotseling doken er overal, in elke stad, in elk dorp, busstroken op. Voor zoverre je het op-dui-ken kunt noemen: er werd vaak op een bestaande rijstrook gewoon de letters BUS gespoten (of, in het geval van dyslectische wegenwerkers, BSU), soms werd er al eens geopteerd om wat paaltjes langs die herbenoemde strook in de weg te slaan en daar bleef het bij.

Een goede week geleden is er in mijn dorp een dodelijk ongeval gebeurd van een voetganger die opgeschept werd door een wagen die op een busstrook reed.

Vandaag rapporteerde het radionieuws dat er dagelijks een 45-tal automobilisten per dag beboet worden in Brussel omdat ze op een tram- of busstrook reden.

Die busstroken werden gelegd, maar ofwel heb ik het gemist, ofwel werd er nooit echt uitgelegd wat er verboden of toegelaten is op zo een busrijstrook. Ik zie er nooit bordjes bij staan dat het “verboden is om op die strook te rijden met je auto”. In artikel 72.6 in de wegcode staat:

De andere voertuigen mogen de bijzondere overrijdbare bedding dwarsen om een parkeerplaats gelegen langs deze bedding in te nemen of te verlaten of een eigendom op te rijden of te verlaten en op kruispunten.

Zij mogen hierop niet rijden behalve om omheen een hindernis op de rijbaan te rijden.

Betekent dit dat ik mag voorsorteren op een busstrook als ik een zijstraat (100 meter verder) zal moeten inrijden of op een kruispunt zal moeten afslaan? Of moet ik op de gewone rijweg blijven tot op het kruispunt zelf en dan pas die busstrook dwarsen? En was is een hindernis? Als er file is op de gewone rijstrook, mag ik dan op de busstrook rijden om die hindernis te vermijden?

Dat ze eerst eens wat duidelijker leren zijn in hun wetteksten, dat ze eerst eens duidelijker communiceren in plaats van busstroken te zien als een makkelijke manier om boetegewijs de staatskas te spijzen. Of moeten er nog meer dodelijke slachtoffers vallen? Ik zou er geen enkel probleem mee hebben indien elke busstrook gepaard zou gaan met een verkeersbord “verboden voor gewone wagens en vrachtwagens”. Maar dan zou er tenminste duidelijkheid zijn.

“Er is geen reden tot paniek, Dexia-klanten hoeven hun spaargeld niet op te halen.” Een volledig circus aan paaiers werd opgevoerd om deze boodschap via verschillende media te verspreiden: economen, Yves Leterme en andere politici, zelfs de clowns van Test Aankoop kwamen een ingestudeerde speech aframmelen. Reeds voor 400 miljoen kapitaalkrachtige spaarders sloegen deze boodschap in de wind en haalden alsnog hun zuurverdiende spaarcenten van hun Dexia-rekeningen af.

Ik heb heel veel respect voor deze laatste groep. Okee, misschien is het markteconomisch gezien niet nodig dat mensen voor hun spaargeld gaan vrezen, maar er is ook nog steeds zoiets als het signaal dat klanten kunnen geven om hun (on-)tevredenheid te uiten.

Dexia-spaarders die doen alsof er niets aan de hand is en alles netjes op hun rekening laten staan, geven dan ook het signaal dat ze nog steeds een blind vertrouwen hebben in de bank en haar directie. Net daarom ben ik het niet eens met al die komedianten die kwamen beweren dat “de spaarders best hun geld bij de bank in kwestie zouden laten staan”. Geachte spaarders, neem uw recht in handen en maak de verantwoordelijken duidelijk dat jullie verdorie genoeg hebben van de almacht die ze zichzelf toeëigenen en de speculatieve spelletjes die ze met jullie geld spelen. En de enige manier om uw gram tegen dergelijke banken te halen, is door uw eigendom op te eisen en de deur vervolgens heel hard achter je dicht te trekken. “Speculeren jullie maar al wat jullie willen, maar niet op mijn rekening. En ik heb er vooral een rothekel aan dat jullie risico’s nemen met mijn spaarcenten, maar daarmee ook elk jaar dikke bonussen uitkeren…” dát zou de boodschap moeten zijn.

“Ja maar, daarmee straf je toch niet de daders in kwestie maar alleen maar je eigen lokale bank?” is een vaak gehoord excuus op mijn argumentatie. Ook daar ben ik het niet mee eens. Eerst en vooral: ook de mensen die in die lokale bank werken, hebben heel bewust gekozen om net voor dié bank te werken. Zij staan dus evenzeer voor die principes als zowel de laagste als de hoogste pion uit dat bankbedrijf.

Ten tweede: als er genoeg klanten uit hun bankkantoor vertrekken, gaan zij misschien zelf eens hun mond opentrekken. En pas dan lijkt er in dergelijke bankbedrijven geluisterd te worden: als de medewerkers op bepaalde niveaus beginnen te morren. Zolang een spaarder geen signaal heeft, hoeven ook de lokale bankdirecteur of zijn medewerkers geen actie te ondernemen: hun bonus zal er nog wel komen wegens weinig weggelopenen en een gehaalde omzet…

Maar vooral: stel dat het écht zo is dat, doordat u en uw dorpsgenoten hun geld bij een bankkantoor gaan afhalen, dat daardoor het kantoor zelf gesloten wordt maar er geen vuiltje aan de lucht is bij de hoge bonzen van het hoofdkantoor… wil u echt wel aan een bank met zulke ethische principes uw centen en goodwill toevertrouwen? Ik niet alleszins…

Een twaalftal jaar geleden heb ik mijn spaarboekjes leeggemaakt bij KBC, een bank die in hetzelfde bedje ziek is (qua klantgerichtheid en ethische principes). Men had in die bank een carroussel-systeem in gang gestoken. Gevolg daarvan: ongeveer elke lokale medewerker veranderde nu en dan van bankkantoor in de regio, zodat ik als klant op den duur geen fucking clue meer had wie zich nu met mijn dossier bezighield. Bijkomend fenomeen: beloftes of afspraken die met mijn account manager gesloten waren, bleken ook helemaal verdwenen toen ik een andere account manager had (“oei, daar weet ik helemaal niets van en daar vind ik ook niets van terug in uw dossier… ik vrees dat daar weinig aan te doen zal zijn…”).
De druppel die de emmer deed overlopen, was mijn hypothecaire lening. Ik stond op het punt een huis te kopen, maar die KBC waarbij ik (en familieleden) was aangesloten kon “jammergenoeg” geen betere rentevoet realiseren dan een kleine, lokalere en familialere bank waar ik nog helemaal geen klant van was. Ik heb toen alle banden met mijn “grootbank” doorgeknipt. En die familieleden ook.

Ik ben het dan ook totaal oneens dat onze Belgische Staat en/of Vlaamse Regering snel eventjes in de belastingskas wil gaan grabbelen om Dexia nog maar eens een bedrag toe te stoppen. Ik vind dat mijn regeringen het belang van hun inwoners moeten verdedigen, niet dat van haar banken. Misschien moeten onze overheden maar een systeem gaan creëren, waardoor spaarders bij Dexia gratis en op heel makkelijke wijze hun geld naar een andere bank kunnen overhevelen. Een dergelijk systeem zou al eens veel goedkoper kunnen zijn dan een miljard Euro.

Meer nog: door zo een systeem zou de overheid perfect kunnen weten welk volume verhuisd is naar welke banken en die laatste banken eventueel een afrekening voorschotelen waardoor dergelijke transfers ook niet op het conto van de staat komen. Ongetwijfeld zullen die laatste banken (die plotseling het aantal klanten gestaag zien groeien) bereid zijn om wat extra taksen te betalen uit dank voor de grotere geldvolumes die ze mogen beheren, ongetwijfeld zullen die laatste banken dan eindelijk weer eens wat respect voor hun spaarders krijgen, want voor je het weet zijn zij anders aan de beurt.

Er zijn alternatieven genoeg om de 4 traditionele Belgische grootbanken te vermijden: Argenta en AXA bijvoorbeeld, of ethische banken zoals Triodos.
Het wordt tijd dat de spaarder stopt met “bang te zijn voor zijn/haar spaarcenten”. Het wordt tijd dat de spaarder zijn eigen recht terug in eigen handen gaat nemen. Het wordt tijd dat die spaarder ook gaat zeggen dat de speeltijd nu wel lang genoeg geduurd heeft en dat hij er niet meer aan meedoet.

Bankeneuthanasie, dat mag dringend het woord van het jaar worden.

Eigenlijk is het straf, dat vrijwel iedereen nog perfect weet waar hij/zij was toen het nieuws van de Amerikaanse WTC-torens bekend werd. Ik ook. Ik weet zelfs nog wat ik die avond gegeten heb. Pizza Pepperoni met extra pikante saus.

Ik studeerde af in 1999. Tijdens mijn laatste jaren in Leuven had zich een traditie gevormd die ook tijdens de eerste jaren als werkmens in stand bleef: de ouders van vriend Tim hadden (en hebben nog steeds) een kleine, supergezellig huisje in Zuid-Frankrijk. In Bédarieux. Er lag zelfs een zwembad bij. En het lag zo zeer in the middle of nowhere dat we er vaak nachtenlang doortrokken, met wijn, hapjes, kleurenwies en luide muziek.

Tijdens de eerste 14 dagen trokken we ook terug naar Bédarieux met een vriend of 8. Op 10 september hadden we we lekker languit getafeld en een feestje gebouwd. Een tweetal van onze groep ging namelijk ‘s anderendaags verder trekken door Zuid-Frankrijk met de rugzak, een vriendin ging ‘s anderendaags terugkeren naar huis.

De 11de september was pijnlijk wakker worden. Een combinatie van kater en nadorst hadden zich van mij meester gemaakt en vriend Flip zat blijkbaar in hetzelfde schuitje. We besloten de vertrekkenden uit te wuiven. Terwijl Tim en companen een vriendin naar het station brachten (en meteen ook eens gingen verder rijden in de richting van een meertje), besloten Flip en ik het een dagje rustig aan te doen. We gingen de keuken/woonkamer eens dweilen en voor de rest wat in de zetel liggen lezen, zeveren tegen elkaar en tussenin een paar panachekes consumeren.

Toen het gezelschap vertrokken was, haalde ik vliegensvlug een emmer en dweil uit (snel kuisen, zodat we er van af waren), terwijl Flip een aantal lookbroodjes klaarmaakte en in de oven gooide. Het huisje was proper genoeg, de geur van warme boter en knoflook steeg op uit de oven, tevreden ploften we ons in de zetel. Eerst keken we een half uurtje naar de één of andere Franse Jerry Springer-kloon, al snel gingen we zappen. We kwamen terecht op France 2, waar een wolkenkrabber getoond werd waar zich een vliegtuigje in boorde.

“Ik heb die film al gezien, die is best goed,” zei Flip nog. Ik had geen zin in een Franse gedubde film en zapte verder. Dezelfde toren. Hetzelfde vliegtuigje. Een andere zender. Dezelfde toren. Een andere toren. Een ander vliegtuig. Nog een paar zenders verder opnieuw die twee scènes. Er leek iets geweldig fout te zijn.

We belden snel onze vrienden onderweg op. Zij die met hun voeten in een bijzonder kalm meertje stonden, vreesden dat de kater van ‘s morgens tot waanvoorstellingen aan het evolueren waren. Snel een berichtje naar de vriendin-op-de-trein. Dat ze niet moest schrikken indien er noodtoestand zou uitgeroepen worden in het station van Charles De Gaulle-luchthaven.

De vrienden aan het meertje hadden ondertussen ook het nieuws al via de radio opgepikt. Ze keerden terug naar het huisje en belden ons nog. Ze zouden langs de pizzeria passeren. Ik vroeg een Pepperoni. Met van die extra pikante saus erbij.

De ganse avond zaten we met z’n vijven, naast elkaar op de zetel. TV-beelden te aanschouwen. Bijna de ganse tijd dezelfde beelden, nu en dan kwam er een nieuw fragment bovendrijven. We praatten. We discussieerden. Over hoe dit mogelijk was. Over of Amerika dit niet zelf veroorzaakt had door zelf zo vaak op oorlogen aan te sturen. Over de mogelijke gevolgen voor Europa, België, onze achtertuin.

Een paar dagen later keerde ik zelf met de TGV terug uit Zuid-Frankrijk. Op elk perron dat we stopten, stond het vol militairen, elleboog aan elleboog, een mitrailleur dwars over de borst gestald.

Ik denk dat ik geen enkele dag die reeds meer dan 5 jaar achter mij ligt, nog zo haarscherp weet te herinneren.