De laatste uren van 2009 zijn aangebroken, er wordt dan ook weer volop en overal teruggeblikt en voorwaarts gekeken. Jaaroverzichten en zelfs decennia-overzichten sieren traditionele en nieuwe media, er worden lijstjes gemaakt van voorbije nieuwsfeiten, muziek, films en al wat er nog bijkomt. Anderzijds wordt er ook volop in glazen bollen gekeken, trendrapporten tieren welig op het grote Interweb, zopas nog publiceerde Bart Dewaele, net zoals vorig jaar, zijn inmiddels al legendarische Online Trendrapport voor 2010. En het moet gezegd: het is niet alleen een bijzonder lijvig, maar ook weer een heel fraai vormgegeven document geworden. Voor het eerst namen er 60 respondenten deel aan Barts bevraging omtrent verwachting voor volgend jaar en daaruit blijkt nog maar eens dat er evenveel meningen als koppen zijn: de meesten lijken er van uit te gaan dat de “sneeuwbal” die de voorbije jaren gevormd werd in 2010 volop verder gaat rollen, anderen denken dan weer dat heel wat zaken serieus gaan minderen in 2010. Het beste voorbeeld: weblogs en sociale netwerken (zoals Facebook). De enen denken dat de overblijvende bloggers een bijzonder sterke stem in het medialandschap zullen krijgen en dat Facebook (in deze of een andere vorm) nog populairder zal worden dan nu al het geval is, anderen denken dat bloggen nog meer zal afbrokkelen dan tevoren en dat er een serieuze Facebook-moeheid (en consoorten) zal ontstaan.
In die optiek kan ik alleen maar zeggen: met een groot aantal beweringen uit het trendrapport ben ik het volkomen eens, in een aantal zaken kan ik mij helemaal niet terugvinden. Meer nog: ik voorspel bij deze dat het trendrapport (oh my god, it’s so shocking!!!) op het eind van 2010 zal blijken heel wat waarheid en correcte voorspellingen bevat te hebben. Net zoals er heel wat minkukels in zullen blijken gestaan te hebben (mijn god, wat een werkwoordenconstructie), maar die bedekken we dan liever met de mantel der liefde.
Aangezien u er toch niet om vraagt: bij deze mijn terugblik naar de voorbije jaren en vooruitblik naar 2010 en al wat er na komt. Of zoiets.
Ik vind dat we niet zo trots hoeven te zijn op de eerste 10 van de tweeduizend-jaren. Voor mij is het een periode die de geschiedenisboeken kan ingaan als die van de algehele vervlakking en vervaging, oppervlakkigheid alom, een periode waarin tierlantijntjes belangrijker bleken dan inhoud, kwantiteit werd steeds belangrijker dan kwaliteit, er is een ver-schrik-ke-lij-ke zapcultuur ontstaan, alles moest snel gaan en weinigen leken verder te denken dan hun neus lang was. Ik wens hier niet de illusie te scheppen dat ik volop aan ‘t rondwijzen ben met een beschuldigende vinger, integendeel: ik moet ook zelf een mea culpa slaan, ik ben ook volop schuldig geweest aan de geest van de voorbije 10 jaar.
Mp3′s, mp3-spelers, legale en illegale downloadmogelijkheden op internet hebben er bv. voor gezorgd dat muziek steeds meer een junk consumptiemiddel geworden is. Vroeger vertelden artiesten een verhaal in de vorm van een CD of LP van +/- 60 minuten, nu worden nummers enkel nog fragmentarisch beluisterd. Nummers passeren oppervlakkig door de speakers van onze computer en worden doodleuk weggesmeten eens we ze beu zijn. We kunnen het daarna steeds opnieuw gaan downloaden. We zijn muziek-veelvraten geworden en luisteren nog maar zelden naar een volledig album om er steeds nieuwe elementen in te ontdekken en echt te luisteren naar het universum die door een muzikant of groep gecreëerd werd. Duurzaamheid en diepgang is een vaag begrip geworden.
En zo zit het met wel meer internet-fenomenen: we zitten liever een ganse avond naar korrelige filmpjes met een slechte audio op YouTube te kijken, dan we een uur of meer de tijd zouden maken voor een echte documentaire of film. We lezen liever wat anderen schrijven op Facebook of op Twitter dan nog eens voluit in een echt boek te verdwalen. We “verdiepen ons niet meer in materie”, neen, we Googlen liever snel naar iets om algemeen een idee te hebben waarover het gaat. Of opzoeken op Wikipedia gaat vaak nog sneller. En dat we het morgen weer vergeten zijn, of de finesses van het onderwerp in kwestie niet echt snappen, is niet echt een probleem. Verdiepen is voor mietjes, wij willen veel-veel-veel-veel en dan het liefst ook nog snel-snel-snel-snel.
En in onze offline-vrije tijd is het net zo geworden. Op vakantie gaan bijvoorbeeld. Je was de voorbije jaren pas écht een hipster als je naar een vreemd continent trok en in amper 3 weken tijd zeventien steden bezocht. Om “de sfeer op te snuiven” en het totaalplaatje te kunnen aanschouwen. We gaan toch geen 3 weken aan een stuk op één en dezelfde plaats zitten stinken zeker?
We zitten liever te chatten, honderdduizend mailtjes te sturen en sms-jes te verzenden aan duizend per uur, dan nog eens met vrienden uitgebreid en languit te zitten kletsen en domme stoten uit te halen in-de-werkelijke-wereld. Meer nog: als we dan eens met vrienden, familie of kennissen op stap zijn, dan generen we ons nog alles behalve om midden het gesprek sms-jes te gaan versturen of plotseling minutenlang bezig te zijn met ik-weet-niet-wat op onze GSM.
Ha ja, want die 600 vrienden op Facebook mag je toch niet uit het oog verliezen? Het is belangrijk, héél belangrijk, om heel veel vrienden en connecties te hebben in wat voor netwerk ook. Veel oppervlakkige contacten lijken steeds maar belangrijker dan een handvol échte vrienden die perfect weten hoe je in mekaar zit, die er steeds kunnen zijn voor je en waar ook jij écht iets voor kunt betekenen.
O ja, en ook in ons consumptiegedrag gold ten allen tijde: hou er geen rekening mee of je het binnen 2 weken nog leuk vindt. Koop het gewoon. More is more!
En bedrijven gingen de afgelopen jaren net zo te werk. Generalisatie was steeds belangrijker dan specialisatie: verkopers en bedrijfsleiders deden niets liever dan a-l-l-e-s te beloven (en te proberen realiseren) voor hun klanten, in plaats van zich te focussen op hun core business en daar voluit voor te gaan. Dashboards waren steeds belangrijker, waarmee men ten allen tijde kon zien of “alles nog onder controle was” binnen de bedrijfsmuren en waarmee men – leve het internet – ten allen tijde over het muurtje kon kijken naar de concurrentie om desnoods snel ook te gaan doen waar zij mee bezig bleken. Een lange termijnvisie of strategie? Tssss, dat was iets van de jaren tachtig, daar hield men zich niet meer mee bezig.
Nu ja, door gewoon continu de “huidige processen” in de gaten te houden, kozen op die manier heel wat bedrijven voor instandhouding. Stilstaan. Stilstaan is achteruitgaan.
En door gewoon continu te kijken naar gedrag van concurrenten en consoorten, trad er een enorme vervlakking in aanbod aan. Iedereen deed, produceerde, leverde hetzelfde. En dit resulteerde erin dat de enige strijd die nog gestreden kon worden, er eentje was van marges en verkoopprijzen. Waardoor er nog minder speelruimte was voor R&D en een blik op de toekomst.
En als die marges problematisch begonnen te worden, dan werd er vollen bak geïnvesteerd in consultants en PR. Om pleistertjes te kleven. Waarom zou je een wonde laten helen, als je net zo goed een verwetterende kloof in een verbandje kunt stoppen?
Deze combinatie van consumenten- en bedrijfsgedrag was de voornaamste oorzaak voor het economische rampjaar 2009. En als we op deze manier blijven verder doen (want ik merk toch alleszins nog niet veel beterschap op), dan zou het wel eens kunnen dat de crisis nog niet bezworen is of zich binnen heel afzienbare tijd opnieuw gaat herhalen. En opnieuw. En opnieuw.
We moeten dringend allemaal op de rem gaan staan. Het is tijd om weer eens te gaan nadenken, elk individu en elk bedrijf voor zich. Waar zijn we in godsnaam mee bezig? Bedrijven moeten beter worden, hebben nood aan strategie en visie en moeten daar volop voor gaan, in plaats van continu te blijven focussen op het hier, het nu en de concurrentie. Waarde creëer je pas door zélf te bepalen wat je over 10 jaar wil gaan doen, niet door honderdduizend regeltjes in te voeren om stil te blijven staan of door anderen klakkeloos te gaan imiteren. Bedrijven moeten meer op zoek gaan naar blauwe oceanen, in plaats van heel hard te blijven roeien in rode zeeën.
En ook wijzelf, als individuen, moeten eens onder ogen durven zien dat we verschrikkelijk oppervlakkig, materialistisch en stresserend bezig zijn. Het wordt tijd om terug écht te gaan leven, met en voor dat dozijn medemensen die écht als een netwerk om je heen staan. Vrienden en familie zijn veel belangrijker dan vage Facebook-connecties. En er ligt bijzonder veel echte schoonheid om ons heen, maar we zien het niet omdat onze blik er continu als een vuurtorenlicht overheen schiet. Laat ons terug echt gaan leven. Laat ons terug op zoek gaan naar authenticiteit, naar diepgang, laat ons ons terug gaan verdiepen in zaken die ons volop interesseren in plaats van continu van alles te willen proeven zonder het echt te willen smaken.
Dat is alvast wat ik wil gaan doen in 2010. Zaken echt gaan beleven, weer nostalgisch gaan kiezen voor authenticiteit, nieuwe horizonten gaan verkennen zonder continu van de hak op de tak te springen, mij in zaken vastbijten en er volop voor gaan. Maar goed, mijn voornemens voor 2010 zullen in een volgende blogpost aan bod komen, nu eerst mijn 10 voor ’10: tien zaken waarvan ik hoop of vermoed dat ze voor 2010 uitermate belangrijk zullen zijn in de wereld. Gebaseerd op verwachtingen, hoop en angst. Neem ze dus niet als waarheid aan, maar ik zou alvast bijzonder content zijn als 80% ervan kan uitkomen!
1. Standaardoplossingen van giganten zijn passé
2010 zal een zeer moeilijk jaar worden voor de traditionele business-consultancy-sector. In 2009 hebben ze weinig van de crisis gemerkt, omdat de meeste van de projecten dit jaar reeds in 2008 besteld of op contract gesteld waren. De economische crisis moet zich in die sector dus nog voordoen, verwacht in 2010 heel wat problemen en ontslagen bij de Deloittes en Ernst&Youngs van deze wereld.
Deze problemen zullen bovendien structureel zijn en niet beperkt tot volgend jaar. Bedrijven hebben in 2009 gezien dat de “verbanden” en “plakkers” die door dergelijke consultants gelegd worden, niet blijven werken en in extreme omstandigheden losschieten waardoor de miserie nog groter wordt dan tevoren.
Hoe kan het ook anders? Business consultants pakken steeds uit met een arsenaal aan standaardtechnieken. Maar het is toch niet zo dat twee bedrijven identiek zijn aan elkaar? Elk bedrijf is toch – of het nu op cultureel, structureel of organisatorisch vlak is – uniek? Is het dan niet bijzonder naïef te denken dat met een handvol standaardoplossingen alle bedrijfsproblemen kunnen opgelost worden?
Dit is trouwens niet enkel van toepassing op business consultants, maar op alle aanbieders van standaardoplossingen: informatica, websites, marketing, communicatie en PR, …
Standaardoplossingen zijn voorbijgestreefd. En terwijl de logge giganten op dat vlak in 2010 ferm op hun neus zullen krijgen, betekent dit ook een opportuniteit voor oplossingsleveranciers die wel volop naar hun klanten luisteren, zich 100% onderdompelen in de bijhorende bedrijfscultuur en die voor perfecte oplossingen op maat gaan. Ik verwijs in die optiek bijvoorbeeld graag naar IDEO en dit artikel uit Wired Magazine die aangeeft hoe het ook kan. (Ook McKinsey zou trouwens op deze manier werken)
Standaardoplossingen die gebaseerd zijn op grote, allesomvattende theorieën zijn passé. Creativiteit, een intense klantgebonden aanpak zijn de toekomst. De consultancy bedrijven van de toekomst focussen zich op de eigenheid van hun klanten, stellen alles in het werk om die te bestendigen en gaan van daaruit op zoek naar de unieke oplossingen die van toepassing zijn. Personal approach was de voorbije jaren voor dergelijke leveranciers vaak veel blabla, maar zullen in de toekomst de enige mogelijk overlevingsstrategie zijn.
En als laatste noot bij dit puntje: dit betekent voornamelijk een opportuniteit voor jonge, creatieve, enthousiaste ondernemers. De aanpak van bv. een IDEO is nog vrij uniek en niet echt aanwezig in Vlaanderland, noch op vlak van de traditionele business consultancy, noch op vlak van andere consultingbedrijven. Het is nu het moment om je hierin te gaan verdiepen en je in deze materie te lanceren!
2. Slow is the new cool
De Slow Beweging ontstond ergens rond 1999, maar ik vermoed dat hij pas volgend jaar steeds meer ingang bij jan en alleman gaat krijgen: aandacht voor tradities, voor authenticiteit, voor duurzaamheid en voor intenser leven. Weg van de zapcultuur, terug naar de nostalgie. Slow travelling bijvoorbeeld (zoals ecotoerisme of het zich effectief vestigen in een locale cultuur om die totaal te beleven, in plaats van zoals een echte toerist steden af te schuimen op zoek naar cliché-kliekjes). Of Slow Food, waarmee er met meer aandacht gekeken wordt naar ingrediënten, waarbij mensen niet gewoon snel iets gaan eten (yes yes, fast food), maar echt tijd maken voor elkaar, voor de maaltijd en misschien zelfs voor de gezamenlijke bereiding ervan.
Slow leven betekent: weer tijd maken voor elkaar en voor de omgeving, investeren in duurzame relaties op elk vlak. Onthaasten was de voorbije jaren voornamelijk een verwijdbegrip naar mensen die het jachtige leven niet aankonden, slow living zal daarentegen staan voor intenser leven, meer genieten, echt be-leven, nu en dan eens stilstaan en kwalitatiever endoelgerichter bestaan.
Dit hoeft niet in schril contrast te staan met de gejaagdheid van de technologie (die kan zonder enige twijfel bijdragen tot slow quality), maar nu en dan moeten we eens een dikke vinger durven opsteken naar Facebook- en andere zapculturen.
3. Boeken zijn de nieuwe CD’s
In Amerika zijn de e-books aan een gestage opmars begonnen, voornamelijk door de lancering van de Kindle. Hier bij ons loopt het nog zo’n vaart niet, maar dat zal vanaf 2010 wel anders zijn en hier zullen een aantal directe oorzaken voor zijn…
1. Er zullen meer elektronische-boek-toestellen op de markt komen. Er wordt verwacht dat Apple een iTablet op de markt zal brengen, maar ongetwijfeld gaan andere merken volgen, elk met hun eigen karakteristieken. Dit zal impact hebben op de prijs van het toestel, maar ook aan de mogelijkheden en variatie van de verschillende apparaten. Ongetwijfeld ligt er tegen eind 2010 zo een toestel van het merk “Medion” in de Aldi-winkelrekken. Er zullen dus zeker toestellen zijn naar ieders budget en technologische vereisten.
2. Er zal meer Nederlandstalige inhoud zijn. Het aantal Nederlandstalige boeken of vertalingen van buitenlands werk voor de Kindle is op vandaag nog zeer beperkt. Ook ik ben op dat vlak een luie lezer: ik lees het liefst in m’n eigen moedertaal. Zolang er geen hondertallen Nederlandstalige boeken op de e-markt zijn, hoeft zo een toestel niet voor mij. En zo zullen er heus nog wel meer Vlamingen en Nederlanders zijn. Idem voor tijdschriften: een Kindle zou voor mij pas geschikt zijn als ik er een lokaal kranten- of tijdschriftsabonnement op kan binnentrekken.
3. De prijs van de e-boeken moet naar beneden. De nieuwste van Dan Brown kost bij Amazon even veel als papieren versie, als als elektronische versie. Dit is bijzonder onlogisch: met de elektronische versie gaan er nauwelijks productiekosten gepaard. En waarom zou ik een duur toestel in huis halen, om vervolgens geen greintje minder te moeten betalen voor de bijhorende boeken?
4. Zonder enige twijfel: er zal een nieuwe Napster opduiken. Uitgeverijen zullen machteloos staan t.o.v. de kracht van het internet en de illegale downloadmogelijkheden om zonder één Eurocent duizenden boeken te kunnen downloaden. Het internetpubliek is veel groter en collectief intelligenter dan de publiceerders van inhoud (of dit nu boeken, kranten of tijdschriften zijn). Binnen de kortste keren zal het een fluitje van een cent zijn om de thriller-top-10 gratis van internet te plukken en te gaan lezen op je eBook-reader. Zonder enige twijfel zal het heel snel mogelijk zijn om middels een gehackte account dagelijks je favoriete krant binnen te halen. En dan gaat de markt van deze toestellen boomen.
En uitgevers gaan moord en brand schreeuwen, zinloze acties ondernemen, advocaten rondsturen en langzaam maar zeker opbranden. Zoals de muziekindustrie.
4. De terugkeer van de passie
Achter elk initiatief leek de afgelopen weken/maanden/jaren een commercieel belang te zitten. Steeds meer bloggers en creatieve enkelingen hielden er mee op, er ontstaan veel minder creatieve en belangeloze websites als pakweg 10 jaar geleden. Als er nu eens een nieuw evenement, een nieuwe website, een nieuw initiatief ontstaat, lijkt daar steeds opnieuw één of ander bedrijf of merk achter te zitten. Hierdoor sta ik steeds vaker sceptisch t.o.v. de goede bedoelingen van zo een site of initiatief en de inhoud ervan. Wil bv. Jupiler écht een sociaal netwerk uit de grond stampen voor amateurvoetbalploegen, omdat ze er echt mee begaan zijn en dat tof vinden? Of doen ze het gewoon om een medium te creëren waar ze hun reclame op kunnen maken? Organiseert Clickx écht internetverkiezingen omdat ze initiatiefnemers op het net een warm hart toedragen? Of doen ze het enkel omwille van de commercie en de buzz die er jaarlijks mee gepaard gaat?
Ik geloof er sterk in dat er weer enthousiaste creatievelingen gaan opstaan. Mensen die, zoals bv. Razor Reel, gefascineerd zijn door B-movies, er een eigen site rond onderhouden en jaarlijks een kleinschalig filmfestival rond organiseren. Muziekliefhebbers die niet à la Live Nation hun zakken steeds meer willen vullen met jaarlijks stijgende festivalprijzen, maar die bewust op zoek gaan naar steengoede onbekende bands om gewoon een tof festival te organiseren (én hun publiek natuurlijk). Geeks of andere techneuten die webapplicaties gaan bouwen omdat ze dat tof vinden, omdat ze willen tonen wat ze kunnen, omdat ze al heel lang eens X of Y wilden gaan doen. Uit liefde voor de passie, uit engagement.
Voor veel mensen zal het ook iets zijn dat ze “persoonlijk nuttig en gewoon heel tof vinden”, bij wijze van actieve bezigheid naast de “dagdagelijkse verplichtingen waar men vaak bij zucht” van de 9-to-5 job. Werken om te leven en werken om plezier te beleven, de twee gaan naast elkaar staan.
5. Doorbraak van de smartphones op de werkvloer
Terwijl “computers voor persoonlijk gebruik” steeds meer plaats moesten maken voor smartphones en iPhones en consoorten, zal dit vanaf 2010 ook steeds meer op de werkvloer gebeuren. Scanning, gegevens opvragen, stock picking, …
The paperless office zal wel altijd een illusie blijven, maar door meer mensen met smartphones uit te rusten, zal het wel mogelijk zijn de papierstapel te reduceren én de werknemers een minuscuul maar bijzonder krachtig werkinstrument in de hand te geven.
Op dat vlak zal er dan ook nog heel wat vraag naar app-ontwikkelaars komen, want het grootste deel van de smartphone-toepassingen die op vandaag bestaan zijn people-oriented, niet business-oriented.
6. De groene opdoffer
Okee, okee, velen hebben er de mond van vol dat de klimaattop in Kopenhagen geflopt is, want “de politici hebben nou niet meteen duidelijke, bindende afspraken met duidelijke targets gemaakt”. De klimaattop is echter nog veel meer geflopt dan dat. Een paar jaar geleden had iedereen de mond vol van wat er in Kyoto aan de hand was, maar eerlijkgezegd heb ik weinig individuen over Kopenhagen horen praten. De mensen zijn groen-moe. Het kan hen eerlijk gezegd geen zak meer schelen. En zeker na crisisjaar 2009 is de algemene tendens “ik zal eerst voor mezelf en m’n kinderen zorgen, al de rest zijn luxeproblemen”. Het kan weinigen een zak schelen hoe ons klimaat aan het veranderen is. Tsja, we hebben toch sneeuw gehad deze winter en een warme zomer? Ik vind het best zo!
Het zal aan de overheden zijn om – zonder in kneuterige regeltjes te vervallen – de groene gedachte met een paplepel in onze mond te duwen, want spontaan gaan nog weinigen er om vragen. En een intitiatief als “ecocheques” is ook slappe kak op dat vlak. Nope: spaarlampen moeten goedkoper worden dan gewone gloeilampen, groene energie moet goedkoper worden,… Mensen kijken enkel naar hun portemonnee, het groene beleid lijkt daar nou niet meteen rekening mee te houden.
7. De babyboomers
De volgende twintig jaar, zijn de vergrijzingsjaren. 2010 valt precies 65 jaar nadat de babyboomgolf (net na WOII) ontstond, dus we gaan heel boeiende tijden tegemoet. Laat ons niet te zeer vervallen in het doemdenken rond de vergrijzing, deze heeft namelijk ook heel positieve gevolgen: doordat de arbeidsmarkt leegloopt (ha ja, ze gaan op pensioen), zullen er meer werklozen eindelijk een job vinden. De natuurlijke, demografische omstandigheden gaan er voor zorgen dat er meer vrouwen aan de slag kunnen/moeten, dat er meer allochtonen aan de slag kunnen/moeten en dat er gewoon geen plaats meer is voor bedrijven om op allerlei vlakken discriminerend te zijn. Er zal op natuurlijke wijze meer gelijkheid komen.
Meer innovatie ook: bedrijven gaan zich tijdelijk moeten beraden over hoe ze hun producten of diensten gaan kunnen “aanpassen” aan de tijdelijke golf van “meer senioren” die zich aandient. Men zal creatief moeten omgaan met de verworven ervaring, met het in-huis talent (want nieuw talent zal steeds schaarser worden op de markt). Laat ons stoppen met klagen en zagen over de kostprijs van een vergrijzende maatschappij, daar hebben we niets aan. Enkel wie focust op de opportuniteiten van vergrijzing (en dit liefst zo gauw mogelijk!) gaat gouden tijden tegemoet. Een Pascal Vyncke’ke doen zal een trend worden voor 2010 en daarna, let op m’n woorden!
Heel inspirerende lectuur op dat vlak is het boek 50 Grijze Leugens van Gilbert De Swert.
8. Wees groot of wees dynamisch
Bedrijven moeten gaan beslissen. Een grote multinational worden gaat niet gepaard met het vinnige dynamisme van een KMO in stand houden. Alleen willen veel bedrijven dat nog niet beseffen en gedragen ze zich daardoor steeds vaker als olifanten die onder de kier van een deur proberen te glijden. Lachwekkend dus.
Het mag dan ook, voor kleinere bedrijven, niet steeds de o-zo-belangrijke bedoeling blijven om “de grootste ter wereld te worden”. Beter de beste te worden en te blijven! Maar hoe dan ook: dit is een strategische beslissing die genomen moet worden en die impact heeft op de totale essentie van het bedrijf. Als je een fantastische lokale speler wilt worden, heeft het weinig zin je diensten aan te bieden aan een multinational die met vaste partners wenst te werken. Daar moet men zich bewust van zijn. Als je de grootste internationale speler uit je sector wilt worden, heeft dat impact op de beslissingslijn en -snelheid binnen je bedrijf en kan je niet zo vinnig en goedkoop uit de hoek komen als een kleinere concurrent. Ook op dat vlak moet men dan correct ingesteld geraken en de nodige argumenten en kennis terzake voorzien.
Maar vooral: het is dus belangrijk dat bedrijven en bedrijfsleiders duidelijk gaan weten waar ze naartoe willen en dat ze dat ook duidelijk maken, zowel aan de eigen medewerkers als aan de buitenwereld. Enkel op die manier bewijst een bedrijf te weten waar het mee bezig is en dit is een heel belangrijk statement. De huidige adhocratie (“we zien wel wat we doen, we proberen alles in stand te houden en we reageren zo snel mogelijk op prikkels uit de buitenwereld”) moet afgelopen zijn. Uiteraard mogen bedrijven niet blind zijn voor de buitenwereld, maar ze moeten verdorie wel eerst zelf beslissen welke koers ze willen gaan varen. Kleine starters beseffen dit te weinigen, zowel kleine als grotere spelers bleken de voorbije jaren zo wispelturig dat dergelijk inzicht totaal afwezig bleek…
Het is helemaal niet fout als je als bedrijf beslist om klein te willen blijven, je op lokale behoeften te focussen of zeker nooit onder de paraplu van een mastodont van een holding terecht te komen. Maar van twee walletjes is helemaal geen optie meer!
In de geest van de oprukkende slow movement en de authenticiteit, vermoed ik dan ook dat steeds grotere gediversifieerde spelers het steeds moeilijker gaan krijgen en dat kleine, dynamische specialisten (in welke materie ook) vaak veel betrouwbaardere partners gaan worden. Zowel voor bedrijven als voor particulieren.
Opnieuw een warme oproep: de tijdsgeest is er klaar voor, als je met een heel specifiek en gefocust één- of weinigmansbedrijf wenst te starten! Maar maak dan dat je (één van de) beste bent in je kleine doelgebied!
9. De heruitvinding van de zoekrobots
Ook Google heeft zich de laatste jaren een beetje te zeer aan diversificatie bezondigd: ze brachten een maildienst, een operating systeem, documentsverwerkingssysteem, smartphone, het fel overroepen Google Wave, een DNS-dienst en nog zoveel meer uit. En hun core business lijken ze uit het oog verloren: hun zoekrobot trekt op geen zak meer.
Toen Google startte, was het een fantastisch instrument. De paar miljoen websites waren geïndexeerd en door hun zoekrobot werd je heel makkelijk doorverwezen naar net dié bronnen die relevante content opleverden. Ondertussen is de inhoud van internet geëxplodeerd op ongeziene wijze en is de werking van Google verneukt. Dankzij de vele SEO-experts en andere knoeiers die er rond lopen. Als je nu op Google zoekt naar pakweg je favoriete menu, dan krijg je ongetwijfeld een paar honderdduizend links aangeboden.
Botst u ook geregeld op de irritante website van Experts Exchange? Zij zijn Google-geoptimaliseerd… Als je een computerprobleem opzoekt via Google, is de kans bijzonder groot dat je naar hun website doorgestuurd wordt. En dan beland je op het Experts Exchange Forum, waarvan je de inhoud enkel kunt bekijken als je een betalend abonnement aangaat. Dit zal niet verminderen: steeds meer kranten en internetdiensten gaan hun inhoud enkel nog aan betaalde abonnees zichtbaar maken, terwijl de inhoud wel perfect geïndexeerd zal blijven worden door Google. Het zal frustrerender en moeilijker zoeken worden met Google dan ooit tevoren.
Bovendien heb je van die tenenkrullende datacrunch-websites: websites die niets anders doen dan informatie vanop andere sites letterlijk te kopiëren, in de hoop op die manier beter in Google te scoren. Bent u het nog nooit tegengekomen dat u iets opzocht in Google en tientallen keren op identiek hetzelfde artikel leek te stoten?
Het zoekalgoritme was het grote succes van Google, maar zou nu ook de ondergang van Google kunnen betekenen: als ze niet snel iets aan deze core business gaan doen, zal het algauw even frustrerend en nutteloos zijn om met Google te zoeken als vroeger met Yahoo en Altavista.
Zoekrobots moeten eerst en vooral met eigen instellingen rekening kunnen houden (ik wil de mogelijkheid hebben om “betaalde content” uit te schakelen!!), maar vooral: de rol van zoekmachine als doorverwijspagina is passé. Google moet een beetje meer Wolfram Alpha worden. Google moet een eigenzinnige website worden waar alle informatie op staat (weliswaar dynamisch gegenereerd) in plaats van een website die zegt “waar je de informatie misschien kunt vinden”. Google moet semantisch worden.
Als ik in Google 3.0 op zoek ga naar “witloof in hesp”, dan wil ik geen 200.000 mogelijke resultaten vinden. Google moet intelligenter worden: als 50.000 van de doorgelinkte recepten identiek is, dan moet dat ene recept als zoekresultaat getoond worden. Niet als link, maar gewoon als recept. Waarbij mogelijke afwijkende recepten als alternatieven getoond worden.
Als ik op zoek ga naar “John Lennon” wil ik geen miljoen pagina’s vinden, maar ik wil één pagina krijgen met daarop ‘s mans biografie, discografie, whatever.
Als ik op zoek ga naar “torrent The Sound Of Music”, wil ik niet doorverwezen worden naar duizenden torrentsites die dit bestandje staan hebben, maar wil ik direct alle mogelijke torrent-files zelf aangeboden krijgen, in afnemende volgorde van populariteit of downloadmogelijkheden.
Als ik op zoek ga naar “tourism Colombia” wil ik graag een overzicht van het land, alle regio’s, doorklikmogelijkheden naar toeristische tips, restaurants en hotels alom, …
Het moet gedaan zijn met te focussen op “waar iets is verschenen” of “wie iets heeft geschreven”. Google moet zich focussen op het verzamelen, synthetiseren, samenvatten en presenteren van content, van inhoud. Enkel op die manier kunnen al die SEO-trollen gestopt worden.
(En de links naar eventuele refererende sites kunnen dan natuurlijk wel in een tweede tabblad of onderaan op de website afgebeeld worden).
Toen ik aan de universiteit een thesis moest schrijven, moest ik zelf inhoud neerpennen en voldeed het niet dat ik enkel naar bronnen verwees. Dit verwacht ik nu ook van Google. En als zij het niet doen, zal er binnen de kortste keren wel een nieuwe zoekrobot opduiken die op deze manier perfect de scepter kan overnemen.
10. Downloaden is passé
Het downloaden van boeken moet nog beginnen, maar dat van muziek en film zal algauw helemaal passé zijn. Webapplicaties als Spotify (waar ik dringend ook eens moet over bloggen) maken het onnodig of zelf nutteloos om zelf nog veel muziek te gaan downloaden, ik ben er van overtuigd dat streaming TV en films op dergelijke platforms heel binnenkort gaat volgen. Waarbij de kijker kan kiezen om de film gratis te bekijken (weliswaar om de x tijd onderbroken door reclame, someone has to pay for it…) of om er als Premium-lid voor te betalen, maar dan wel toegang te krijgen tot onbeperkte inhoud. Dit kan ook sites als YouTube en dergelijke volkomen overbodig maken… Waarom naar bewegend, korrelig beeld kijken als het ook veel beter kan?
En dit model zal ten langen leste ook volgen voor pakweg boeken en alles wat nog komen zal. Tegen 2020 zal pakweg De Standaard gratis door iedereen gelezen kunnen worden op de reader, maar zal men er nu en dan wel gepushte reclame moeten bijnemen.
En als u het lezen tot hier heeft volgehouden, verdient u bij deze een dikke knuffel van mijnentwege. Geen idee of u het met mijn terugblik of “voorspellingen” eens bent, maar ik hoop in elk geval wel dat je nu en dan – bij het lezen van bovenstaande letterbrij – eventjes hebt zitten denken. En vooral: laat ons er samen iets aan veranderen!
Awel Dominiek, ik kan mij hier helemaal in vinden. Ieder punt dat je aanhaalt herken ik, en geef ik je gelijk in.
Ben jij nu een trendwatcher? Of een trendsetter?
trendsetter uiteraard
Tgoh, eerder een dromer en piekeraar met te veel vrije tijd. En een watcher, maar er dan een van de eerder kritische, eigenzinnige soort.
Al heb ik hierboven gewoon het kader gecreëerd dat er hopelijk komt, ik ga mij in elk geval in mijn eigen microkosmos proberen te focussen op intenser en kwalitatiever leven, elke dag opnieuw!
Allemaal goed en wel, je hebt gelijk over de kortetermijncultuur. Maar dan heb ik een vraag voor jou: je cornert de ziekte en je formuleert een pijnstiller om de symptomen in te tomen. Je zou ook eens kunnen nadenken, wat is de oorzaak van de ziekte? En een hint: denk eens na wie er voordeel heeft bij het bestaan van de ziekte?
Da’s een goede vraag, Karl, ik kan er zo niet in 1-2-3 een antwoord op formuleren. De laatste jaren zijn heel drempelverlagend geweest, op elk vlak: zowel internet als bv. de administratieve vereenvoudiging van Quickie hebben er voor gezorgd dat het makkelijker dan ooit tevoren geworden is om bv. een bedrijf te starten zonder veel moeite, tijd of centen. Ik vermoed dat net die drempelverlaging voor heel veel cowboys op allerlei vlakken heeft gezorgd. Wie niet veel inzet, kan niet veel verliezen en kan veel roekelozer te werk gaan…
Ik weet niet of je het op dit punt hebt, maar we zouden ons inderdaad kunnen afvragen: zou een democratie soms niet beter een beetje minder democratisch zijn, voor het algemeen belang?
Ik ben akkoord met alles, behalve het laatste puntje. Zolang er een downloadlimiet bestaat in ons apenlandje zal Streaming zeker niet doorbreken. Alvast niet in mijn huiskamer.
Dominiek,
ik heb van je schrijfsels (en je presentatie op Barcamp!) genoten. Doe zo voort.
Ik kan me alvast vinden in het “slow” leven, als we er dan toch een naam op moeten plakken.
Tom > Quickie gaat dat allemaal oplossen, heeft ‘m gezegd
Wolf > Merci!!
Interessante analyse, waar ik me voor een groot stuk in kan vinden. Alleen denk ik niet dat we dat allemaal nog in 2010 moeten verwachten. Veranderingen hebben hun tijd nodig. Ik denk wel dat de slinger nu wel stilaan de andere kant zal opgaan dan in de eerste 9 jaar van het millenium.
Yep, I know. De meeste zaken zijn idd. meerjarenplannen die volgens mij een vijftal jaar nodig zullen/moeten hebben. Google zal niet van de ene op de andere dag veranderen, ook bedrijven niet. En de vergrijzing van de babyboomers start pas in 2010…
Ivm Experts Exchange: wat velen niet weten is dat de antwoorden er wel gewoon op staan. Scroll naar beneden (tot onder de categorisering) en je zal zien
Nagel.Kop. Wanneer wordt dit es wereldwijd gepubliceerd ipv zoveelste oppervlakkig trendrapport dat elk jaar msh wel een leukere layout krijgt, maar inhoudelijk alleen maar herkauwing levert, maar dan in nieuwe woorden & termen gegoten.
Dankt U voor deze fan-tas-tische post
We hebben het hier al eens over gehad. Ik kan me overal wel in vinden. Het is natuurlijk wel wat anders dan een “online trends”-overzicht.
Ik ben vooral zeer benieuwd naar wat die vergrijzing gaat meebrengen. Ik denk dat er nog veel bedrijven gaan proberen om hun resultaten te behouden zonder die gepensioneerden te vervangen. Dat is wat nu bvb gebeurd over grote fabrieken zoals ArcelorMittal. Als ze dan eventjes nood hebben aan extra kracht, schakelen ze gewoon een interimkantoor in voor een paar maand.
Dominiek,
Mag ik je voorstellen even wat verder door te denken. Je denkt concreet dat er teveel cowboys de kans krijgen een initiatief te nemen. Binnenin die zin staat een heel gevaarlijk zaadje, namelijk de roep om het ondernemerschap meer te gaan reguleren. Corporatisme dus. Gaat totaal in tegen de vrije markt-gedachte. So what, hoor ik al menig persoon roepen, kijk naar wat de vrije markt met ons geld heeft gedaan! Kijk naar wat de vrije markt-economie met duizenden jobs heeft gedaan. Los van deze discussie, ja, inderdaad, de vrije markt (de wet van de jungle) heeft inderdaad een flinke boer gelaten op de staatsinterveniëring van de laatste decennia, de WARE OORZAAK VAN DE FINANCIELE CRISIS. De vrije markt heeft de artificiële toestand gecorrigeerd, zij het op weinig elegante manier, maar wel gecorrigeerd, en ik zou er zelfs durven aan toevoegen, gedirigeerd gecontroleerd. Maar dat is (ons-kent-ons) monetair beleid en we wijken teveel af, voor meer info zou ik je verwijzen naar http://rothbard.be/boeken
En dan word ik wel een beetje triest als een economisch geschoold mens als jij begint te pleiten voor minder democratie. Want het is juist die roep die de beleidsvoerders wilden horen van de mensen; ze hebben de gewone man wijsgemaakt dat de schuld voor de financiële crisis aan de ongebreidelde vrije markt te wijten was, terwijl ze hem zelf veroorzaakt hebben. En hiermee zijn de beleidsvoerders weer een stap verder in de moderne, onzichtbare vorm van slavernij. En het is makkelijk, de mensen vragen zelf minder vrijheid, je moet het niet met wapens afdwingen zoals eerder is gebeurd in de geschiedenis.
Kijk eens naar jezelf; en vraag in welke mate je zelf vrij bent te doen wat je graag wil. Stel je die vraag elke morgen voor de spiegel. Nee je bent niet vrij, want je moet vandaag om dat uur op die plaats zijn, je moet elke dag weer presteren zodat de klanten content zijn en je wedde betaald wordt zodat je in je eigen levensonderhoud kunt voorzien, je woning kunt afbetalen en je de nodige diensten en goederen kunt betalen waardoor je iemand bent in de maatschappij. Pas op, je bent niet ongelukkig als je je daar geen vragen over stelt, de biefstuk in the matrix was ook smakelijk, maar is dat alles?
En meteen moet ik je waarschuwen; als je de 1 en 0′en begint te ontwaren, wordt het zeker en vast ingewikkelder. En nee het is niet makkelijk, maar nadenken is training; je wordt er steeds beter in.
En dat nadenken, dat verder kijken dan de geschilderde (valse) horizon, heeft mij in zekere zin al voor een stuk bevrijd (whoe dit klinkt zweverig); ik maak mijn eigen keuzes, maar dan echt wel koppig als een ezel (maar wel niet blind als een mol.) En dat legt me op persoonlijk en professioneel vlak echt geen windeieren. En dan bedoel ik in de eerste plaats op het vlak van geluk en (werk)plezier, het monetaire volgt dan wel vanzelf. Je gaat mijn bedrijf dan ook niet vinden in het rijtje trendvolgers waartegen je terecht fulmineert. Ook op persoonlijk vlak mag ik dit jaar een opgaand grafiekje tekenen, ondanks de zware medische turbulenties in mijn familie van vorig en deels dit jaar. Je hebt nooit alles in de hand, maar probeer dan toch jezelf meer in de hand te hebben. En daar kom ik bij een credo van mij: als je iets wil, moet je daar ZELF voor zorgen. De bank wil je geld niet om voor jou een aardig rendement te verwezenlijken, de architect kan het niet schelen of je huis goed of slecht is, als je hem juridisch maar niks kunt maken, voor de nutsbedrijven en aanverwante mono- en oligopolienijveraars zijn klanten een noodzakelijk kwaad. Leg je eieren dus daar niet in de mand, maar bak zelf een cake.
Het gaat er dus om om verder te kijken, om het symptoom te identificeren en niet meteen te lijf te gaan met een verdovend middel, maar echt curatief, soms zelfs preventief na te denken; het is de horendol makende vraag van mijn vijfjarig zoontje: waarom? waarom? waarom?
Waarom tot de x’te macht.
Dus kom ik weer bij mijn originele vraag: wie heeft er voordeel bij kortetermijndenken? En zouden die entiteiten dat kortetermijndenken dan wel niet stimuleren? Het antwoord moet je zoeken bij deze entiteiten die langetermijndenken, want zij plukken de vruchten van de kortetermijndenkers. Ze romen de winsten af van de kortetermijnsuccessen en ze confisceren de borgstellingen van de kortetermijnfalers. Kassa Kassa twee keer. Rara.
(Sorry voor de lange reactie, het is niet mijn bedoeling je blog over te nemen)
Retoriek.Polemiek en elk heeft ergens gelijk. MyHumbleConclusion? Make Things Happen. The best way you can.
Grtz.
Beste Dominiek,
Bedankt voor deze blogpost! Ik ga er niet van uit dat alles gerealiseerd kan/zal worden, maar ik vind het zeer inspirerend om mijn eigen doen en laten op te oriënteren. Ik heb de blogpost dan ook naar een aantal collega’s en vrienden doorgemaild.
Thx!
Pingback: Zeg niet zomaar “eBook” tegen een vook | dominiek.be
Karl,
ik denk dat voor veel mensen vrijheid net kan zitten in het werken binnen een structuur. Complete vrijheid, gedefinieerd als “los van alles wat invloed op me kan hebben en me bepaalt” lijkt me eerder een definitie van leegte. Net in het kiezen voor verplichtingen en kaders kan je vrijheid zelf bepalen (zolang je er zelf voor kiest natuurlijk). Je bent bijvoorbeeld niet meer zo vrij met kindertjes rond je, maar als je kiest voor kindertjes is dat toch ok? Dan gebruik je gewoon je vrijheid om te kiezen voor iets anders. Een beetje zoals de Kleine Prins zegt dat net de tijd die je aan de ros besteedt ervoor zorgt dat je ze mooi vindt.
Maar je moet natuurlijk wel zelf zorgen voor jezelf.
Retoriek, Polemiek…
Allez, Joene, dat bedoel ik ook niet. Met vrijheid bedoel ik dat je zelf kunt kiezen hoe je je bindt. En indien nodig ook weer losmaakt. En dat gaat niet over kindjes, maar over entiteiten die er baat bij hebben de vrijheid van zoveel mogelijk mensen te beperken. Ik denk willekeurig aan een cash-cow sector als de energiesector; hoe je het ook draait of keert, elke maand ben je een deel van je vrijwillig gepresteerde arbeid kwijt aan energie. De prijs van energie komt voort uit een oligopolie-prijsproces plus staatsinterventie; het is geen marktprijs, het is eerder een soort marketingprijs. Als jij een paar maand geen geld binnenkrijgt zit je in de kou en het donker. Dus steelt de energiesector een deel van je vrijheid door je te verplichten geld te verdienen en aan hen te betalen. (Ja, je krijgt er iets voor terug, maar omwille van de oligopolie/monopolie situatie betaal je (veel) te veel.) Natuurlijk kun je daar onderuit, autark gaan leven, alternatieve energievormen zoeken, maar geef toe dat je daar financieel ook (forse) offers moet voor brengen. Het is dus een vrij rigide situatie, ongewilde, zelfs onaangename want een onvrijheid die je afhankelijk maakt van niet-menselijke entiteiten (grote zielloze bedrijven; die lettertjesneuken, waar klant=last, met hete adem van aandeelhouders, meestal nog grotere bedrijven, banken) waar je te woord gestaan wordt door drones. Er is niks menselijks aan dergelijke relaties.
En dat maakt me bang, ik wil dat niet, dat beperkt mijn vrijheid. Als ik geld (=latent zweet) uitgeef, is dat omdat ik ervaar dat wat ik ervoor terugkrijg mij meer waard is, en dat is het beginsel van vrije marktwerking. Bij de energiesector heb ik dat gevoel niet.
Daarom dikwijls de kleinekindertjesvraag stellen: waarom?
Er is veel te zien.
Tsja, je zou ‘s winters ook kunnen zeggen dat je net blij kan zijn dat je (de verloning van) maar een paar uur van je noeste arbeid moet afstaan aan de leverancier van electriciteit en gas in plaats van de helft van de dag takkebossen te sprokkelen om je koude grot te verwarmen. Nu besteed je dat uit in de (ijdele) hoop dat dat op een efficiënte wijze in een vrije markt gebeurt. En inderdaad, die energie kost ons meer dan ze in een ideale wereld zou mogen kosten, maar we leven niet in een ideale wereld, niet? Maar toch ook niet in de slechtst denkbare wereld lijkt me.
En wat die verloren menselijke relaties betreft, daar stel ik me ook vragen bij. Grote bedrijven durven inderdaad wel eens een onpersoonlijke en afstompende uitwerking hebben, maar ik heb nog maar weinig gevonden (maar wel vrij lang onderzocht als studie-object)over samenlevingen met in onderling respect samenlevende inzittenden die op een autarkische manier op zichzelf konden leven, los van de “boze kapitalistiche samenleving”. Praktisch al die pogingen gaan tenonder aan graaicultuur en luiheid (weinig inbreng tot het gemeenschappelijk goed) en worden al snel schielijk ontbonden tot depressie van de ontgoochelde oprichters (die meestal ook degenen zijn die alles deden in inbrachten). de clubs die wel goed bleken te werken (oude kibbutz voor privatisatie en dergelijke) waren nogal eens geschoold op een dwingende religie, die ook niet zoveel vrijheid liet.
anders gefomuleerd: ik ben er niet zeker van of er wel meteen een maatschappij mogelijk is waarin verregaande vrijheid zoals je die lijkt te willen gekoppeld is met verregaande luxe zoals we die hebben.
Tijd om nog eens samen van een pannenkoek met koffie te genieten misschien?
Ja, mit sjokoladezoose!
Pingback: Een mail naar e-boek.org | dominiek.be